21 februari 2025

Transitie Journaal: ‘problematisch’

Wekelijks presenteert Micha Wertheim het Transitie Journaal voor lezers van de Volkskrant.

Dat het Transitieteam nog veel zaken als problematisch ervaart, zal niemand verbazen. Na de Transitie zal niets meer problematisch zijn. Zover is het helaas nog niet. Daarom verzetten we ons ook tegen alles wat wij als problematisch ervaren. Daar kunt u van op aan.

Ontvang elke ochtend onze beste journalistiek. Zo bent u in één klap op de hoogte van het nieuws en voorbereid op de dag.

Vroeger, toen de Transitie nog niet was ingezet, sprak men wel van ‘ingewikkeld’ of ‘gecompliceerd’. Woorden die suggereren dat niet overal een passende oplossing voor is. Geen wonder dat die woorden uit de gratie zijn geraakt en steeds vaker plaatsmaken voor het veel effectievere ‘problematisch’. Het fijne van de term ‘problematisch’ is dat die zich overal op laat plakken. Alles is immers problematisch, als je er even wat langer over nadenkt. De kunst is om de term als eerste ergens op te plakken. Wie dat doet, toont aan klaar te zijn voor de Transitie en suggereert bovendien dat anderen minder kritisch kunnen denken.

Waarom iets problematisch is, doet er, wanneer iets als zodanig is aangemerkt, niet meer toe. Wie iets aanwijst als problematisch, durft toe te geven dat er naar een oplossing gezocht zal moeten worden. Al zijn oplossingen van later zorg. Iets identificeren als problematisch is veel urgenter.

Het problematiseren van ‘problematisch’ was jarenlang de kurk waarop de Transitie dreef. Tot deze week onze vertrouwenspersonen ons erop wezen dat meerdere medewerkers van het Transitie Journaal de term ‘problematiseren’ als zeer problematisch ervaren. Omdat wij elk signaal dat iets problematisch is serieus nemen, zijn we er meteen mee aan de slag gegaan.

Hoe meer we de term ‘problematisch’ onder de loep namen, hoe problematischer die bleek te zijn. Even hoopten we verder te kunnen door te spreken van ‘tot problematisch gemaakt’. Maar al snel kwamen we tot de conclusie dat ook die beschrijving niet recht doet aan de problematiek. Daarom hebben we besloten te stoppen met het gebruik van die term en op zoek te gaan naar een nieuw woord dat de lading dekt. Helemaal nieuw is dat niet. Er zijn steeds meer termen die we liever niet meer gebruiken.

Uiteindelijk zal na de Transitie elk object, concept of subject een nieuwe naam krijgen. De naam Golf van Amerika sluit daar goed bij aan. Al hebben we het zelf liever over ‘Tot golf van Amerika gemaakte’.