01 augustus 2025

Het Transitie Journaal: bestgelezen

Wekelijks presenteert Micha Wertheim een Transitie Journaal voor de lezers van de Volkskrant. Bezoekers van de website zullen t niet snel tegenkomen:

‘Wie dit lees leest, bestaat niet.’ We richten ons vandaag namelijk tot de digitale abonnee van deze krant. En die zal dit niet lezen. Die weet vaak niet eens dat het Transitie Journaal bestaat.

Vaak lezen we in de Volkskrant hoe Facebook en X met hun algoritmen bepalend zijn voor de Transitie. Dat ook uw eigen krant de Transitie een handje helpt, daar hoort u minder over. Alleen de lezer van de papieren krant komt onze berichten nog tegen. Maar die tellen letterlijk niet meer mee.

Lezers van de digitale krant lezen vooral de top 5 van bestgelezen stukken. Al was het maar omdat die op de site prominent onder de aandacht worden gebracht. Eigenlijk zouden dat dus de top 5 van meest aangeklikte stukken moeten heten.

Iemand die nog niet zover in de Transitie is ingewijd zou kunnen tegensputteren dat het gaat om de top 5 van meest gelezen artikelen. De app kan immers niet inschatten of mensen een tekst goed lezen. Maar zoals iedere volger van het Transitie Journaal weet: sinds de Transitie gaat kwantiteit boven kwaliteit. Het meest gelezen artikel is na de Transitie ook echt het bestgelezen artikel.

De schoonheid van de Transitie is dat daar geen kwade wil achter zit. De Transitie zoekt de weg van de minste weerstand. Technologie helpt ons alleen die weg te vinden.

Natuurlijk zou de uitgever ook een app kunnen ontwikkelen waarin lezers zich kunnen abonneren op een rubriek. De redactie zou ervoor kunnen kiezen steeds andere stukken bovenaan te zetten. Zodat er nooit een bestgelezen stuk kan ontstaan. Maar zo werkt de Transitie niet.

Toevallig iets lezen, zoals dat met de papieren krant soms gebeurt, daar is na de Transitie geen ruimte voor. Toeval is voor de lezer wat twijfel is voor de denker: het zit degene die verder wil met de Transitie alleen maar in de weg. Lukraak een liedje of een willekeurige podcast luisteren, onverwacht nog een aangenaam stukje lezen? De meest mensen zullen niet eens meer weten hoe dat is.

En dat zien wij als vooruitgang.

Zelf knippen we daarom iedere week dit bericht uit, plakken het in ons dikke Transitieplakboek en bladeren er koortsachtig in.

U, als digitaal abonnee, zal dit niet lezen. Want wie dit leest, bestaat niet.