24 november 2025

Transitie Journaal: landelijke nieuws

Wekelijks presenteert Micha Wertheim een Transitie Journaal aan de lezers van de Volkskrant.

Deze week stuitte de onderzoeksjournalist van het Transitie Journaal op een appgesprek waarin een onaangenaam woord gebruikt werd om een persoon te beschrijven waarvan onomstotelijk vaststaat dat deze bijzonder onaangenaam gedrag heeft vertoont.

Een reconstructie:

Eigenlijk was onze journalist bezig onderzoek te doen naar de vraag of het onmacht of onwil is dat Brussel er nog niet in is geslaagd bedrijven als TikTok en Meta te verplichten inzicht te geven in de algoritmes die bepalen wat miljoenen Europeanen aan informatie krijgen voorgeschoteld. In het kader van dat onderzoek stuurde hij al weken mailtjes waar geen antwoord op kwam en belde hij nummers waar niet werd opgenomen.

Toen hij weer eens in de wacht stond, besloot onze onderzoeksjournalist zijn bureau op te ruimen. Zo stuitte hij op een dikke stapel artikelen over klimaatdoelen. Na een paar pagina’s te hebben doorgebladerd, besloot hij het allemaal in de papierbak te gooien. Niet dat het probleem hem niet helder was, maar nieuws kon je de klimaatcrisis toch niet meer noemen. Recyclen scheen hem de meest efficiënte manier om met dat dossier toch iets nuttigs te bewerkstelligen. De stapel knipsels over haat tegen moslims borg hij keurig op in één van de acht ‘zo’n vaart zal het toch niet lopen’-dozen.

Toen zijn bureaublad leeg was en hij nog steeds in de wacht stond, liep hij naar de keuken om koffie te zetten. Daar aangekomen werd de verbinding plots verbroken, waarop onze onderzoeksjournalist besloot even pauze te nemen en een podcast te luisteren. Opgewekte stemmen deden hun best zo geamuseerd mogelijk te spreken over een Russische tv-zender waar openlijk gespeculeerd werd over het bombarderen van Nederlandse dijken. Toen het over El Fasher ging, stootte hij per ongeluk zijn koffie om. Bij het zoeken naar een vaatdoekje stuitte hij in het gootsteenkastje op het bewuste appgesprek. Het lag daar geheel toevallig. Het had evengoed in de sokkenla kunnen liggen. Hoe het daar kwam doet er niet toe.

Onderweg naar zijn dementerende moeder, die al maanden wachtte op een plekje in een verpleegtehuis, hoorde hij via de autoradio dat het door hem gevonden appje landelijk nieuws was.