27 juni 2026

Transitie Journaal: Gelijkhebbers

Vandaag stond de gelijkhebber voor de deur. Dat gebeurt wel vaker, maar vandaag was meneer in tranen.

Dat was wel even wennen. Normaal slaat meneer de gelijkhebber een heel andere toon aan in de brieven die hij ons wekelijks stuurt. Brieven waarin hij waarschuwt dat wij onze ogen sluiten voor de gevolgen van de transitie. Epistels vol doemscenario’s over hoe het allemaal minder mooi zal aflopen dan wij van het Transitie Journaal voorspellen.

Altijd eindigend met het zelfgenoegzame: ‘Er komt een dag dat jullie mij gelijk zullen geven en die dag, waarop zelfs de redactie van het Transitie Journaal zal inzien dat ik al die jaren gelijk had, komt steeds dichterbij. Hoogachtend, de gelijkhebber.’

Of het nu om de kloof tussen arm en rijk gaat, de destructieve werking van sociale media, het populisme bij de publieke omroep, het moralisme in de kunst, de vernietiging van het onderwijs, de opkomst van AI, de afbraak van de verzorgingsstaat, de destructieve kracht van het marktdenken of natuurlijk iedere keer weer het gebrek aan aandacht voor ‘het werkelijke probleem van deze tijd: de opwarming van de aarde’, iedere brief van de gelijkhebber eindigt steevast met dezelfde zelfgenoegzame voorspelling: ‘Er komt een dag dat jullie mij gelijk zullen geven.’

We zijn daarom op een gegeven moment gestopt die brieven te lezen. Als de dag waarop meneer de gelijkhebber hoopt ooit zou aanbreken, zouden we het wel merken; tot die tijd hebben we genoeg aan ons hoofd. De Transitie gaat immers niet vanzelf.

Zoals we ook de borden niet lazen die hij en zijn medegelijkhebbers iedere vrijdag omhooghielden als we de burelen van het Transitie Journaal binnenliepen. Borden waarop soms boos, soms geforceerd grappig steeds weer dezelfde boodschap stond. Namelijk dat wij niet zouden begrijpen wat er werkelijk misgaat.

Zelfs die keer dat we met de beste bedoelingen vroegen of hij met ons naar de wedstrijd wilde kijken, was het niet vol te houden. Als het niet de ondemocratische sportbonden waren, dan was het wel de macht van het grote geld of de blijkbaar gevaarlijke verering van succes, roem en rijkdom.

En nu stond de gelijkhebber dus in tranen voor de deur. Omdat de zon zo op hem brandde, besloten we hem toch maar binnen te laten. ‘Dat van de opwarming van de aarde, daar had je misschien gewoon gelijk in’, zeiden we, om hem op zijn gemak te stellen.

Maar toen begon hij pas echt te huilen. Want dat was dus precies waarom meneer zo van streek was. Hij had gedacht dat zijn grote gelijk als een triomf zou voelen, maar ook dat viel tegen. Voor sommige mensen is het ook nooit goed